على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2349
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
عزوبت ( ozubat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بىزنى و مجردى . عزوة ( ezvat ) ا . ع . نسبت . و دعوى نسبت : اسم است نوع و هيئت اعتزاء و مر نوع و هيئت عزورا . يق : انه لحسن العزوة . عزور ( azvar ) ا . ع . بدخلق . و بىغيرت دربارهء زن خود و ديوث . عزورة ( azvarat ) ا . ع . پشته . عزوز ( azuz ) ص . ع . ماده شتر و يا ماده بزى كه سوراخ پستانش تنگ باشد . ج : عزز . عزوز ( ozuz ) م . ع . عز عزازا و عزوزا . مر . عزاز . عزوف ( azuf ) ص . ع . دلتنگ و بر تافته روى از چيزى . عزوف ( azuf ) م . ع . عزفت نفسى عنه عزوفا ( از باب نصر و ضرب ) : ناخواهانى نمود نفس من و برگشت از آن و ملول شد . و عزفت نفسى عن الدنيا : بازداشتم نفس خود را از دنيا . عزوق ( azuq ) ا . ع . بار درخت پسته در حالتى كه مغز نابسته باشد و آن را در دباغت به كار برند و به فارسى بزغنج گويند . و بار درختى زبانگز و بدمزه . عزوم ( azum ) ا . ع . پيره زال . و ماده شتر مسن كه در آن اندكى قوت باشد . عزومة ( azumat ) ا . ع . جشن در باغستانها معمول دهقانها . عزومة ( ozumat ) ا . ع . ضيافت و مهمانى . عزون ( ezun ) ع . ج . عزة . عزوى ( azv ) ع . كلمه ايست كه بدان عطوفت و مهربانى مىخواهند . عزه ( ezh ) و ( azeh ) و عزهاء ( ezh ' ) و عزهاة ( ezh t ) ص . ع . مردى كه جماع و طرب دوست ندارد و باز گردندهء از آن . و ناكس . و آنكه نپوشد كينهء صاحب خود را . ج : عزاه و عزهون و عزاهى . عزهاة ( ezh t ) ا . ع . زن پير كه دلش بكودكى راغب و مايل باشد . عزهانى ( ozh niyy ) ص . ع . عزه . يق : رجل عزهانى اى عزه . عزهل ( ezhel ) ا . ع . در گذرنده و پيشى گيرندهء شتابرو . عزهل ( ezhel ) و ( azhal ) ا . ع . مرد دو دله و مضطرب . و كبوتر نر و چوزهء آن . عزهل ( ezhall ) ا . ع . فارغ از هر چيزى . عزهوة ( ezhovat ) ص . ع . عزه . يق : رجل عزهوة اى عزه . عزهول ( ozhul ) ا . ع . در گذرنده و پيشىگيرندهء شتابرو . و شتر نر بر سر خود گذاشته . و شتر نر بچرا رها كرده . ج . عزاهيل . و تيزرو و چست و سبك روح . عزهون ( ezhuna ) ع . ج . عزه و عزه و عزهاء و عزهاة و عزهى . عزهون ( ezhuna ) و ( ozhuna ) ص . ع . كسى كه جماع و طرب دوست ندارد و از زنان و از هر قسم طربى كناره مىجويد . عزهى ( ezh ) و ( ezhiyy ) ص . ع . عزه . يق : رجل عزهى او عزهى اى عزه . عزى ( azi ) ص . ع . شكيبا و صابر . عزى ( ez ) ع . ج . عزة . عزى ( ozz ) ا و ص . ع . زن ارجمند و كمياب . و زن دوست داشته شده . و مونث اعز . و نام بتى مر قريش و بنى كنانه را و گفتهاند كه عزى نام درختى بود از جنس طلح كه گروه غطفان آن را مىپرستيدند و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله خالد بن وليد رضى اللّه عنه را مأمور فرمود تا آن معبد را خراب كرده و آن درخت را سوزانيد . عزيب ( azib ) ص . ع . مرد بىزن . و مردى كه از اهل و مال خود دور شود . ج : اعزاب . عزيب ( azib ) ص . ع . ج . عازب . يق : ابل عزيب : شترانى كه از صاحب خود در چراگاه دور روند و شب برنگردند . عزية ( ezyat ) ا . ع . نسبت . و دعوى نسبت : اسم است مر نوع و هيئت اعتزاء و مر نوع و هيئت عزو را . يق : انه لحسن العزية . عزير ( azir ) ا . ع . بهاى گياه درودهء از علف زار . عزير ( ozayr ) ا . ع . نام پيغمبرى ( غير منصرف است ) . عزيز ( aziz ) ا و ص . ع . كمياب . و ارجمند و گرامى . و ناموجود . ج : عزاز و عزازة و اعزة و اعزاء . و نيز صفتى از صفات بارىتعالى . و پادشاه . و پادشاه مصر و يا اسكندريه . و از اعلام است . و عزيز الانتقام : خداوند عالم كه منتقم حقيقى است . و عزيز مقتدر : خداوند تبارك و تعالى . عزيز ( aziz ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - كمياب و مرغوب . و ارجمند و شريف و بزرگوار و با عزت . و گرانمايه و قيمتى و گرانبها . و نادر و پسنديده و برگزيده . و با شكوه . و بىنظير . و با جلال . و غالب و قادر و توانا . و محترم . و ديندار و پارسا . و مردم گرانمايه و ارجمند و شريف . ج : عزيزان . و عزيز الوجود : كمياب و نادر . عزيز ( ozayz ) ا . ع . نام سرمهاى . عزيزاء ( ozayz ' ) ا . ع . سرين اسب و طرف آن . عزيزان ( aziz n ) پ . ج . عزيز .